تأکید متخصصان همزمان با روز جهانی پیشگیری از خودکشی؛
درباره افکار خودکشی حرف بزنیم
از اخبار خودکشی کلیک و بازدید نگیرید.
ارمون آنلاین به نقل از همشهری آنلاین: پیشگیری از خودکشی دیگر با سکوت و پنهان‌کاری ممکن نیست. همزمان با ۱۹ شهریور (روز جهانی پیشگیری از خودکشی)، پنل تخصصی «تاب‌آوری و خودمراقبتی در شرایط بحران» با حضور مدیران وزارت بهداشت و روسای انجمن‌های تخصصی برگزار شد؛ نشستی که در آن بر ضرورت شکستن فرهنگ سکوت، ارتقای سواد سلامت روان و مسئولیت‌پذیری رسانه‌ها تأکید شد.
توسعه مراکز «سراج» و خطوط رایگان مشاوره
دکتر محمدرضا شالبافان، مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت، با اشاره به روند کاهشی آمار خودکشی در سال‌های اخیر گفت: در حال حاضر ۱۴۸ مرکز «سراج» (سلامت روانی و اجتماعی جامع) در کشور فعال هستند و تا پایان سال ۲۵ مرکز دیگر به این شبکه افزوده می‌شود. خدمات تخصصی این مراکز کاملاً رایگان است و افراد می‌توانند از طریق مراکز جامع سلامت محل زندگی خود به آنها دسترسی پیدا کنند.
وی با اشاره به فعالیت سامانه تلفنی ۱۹۰ افزود: شهروندان در صورت نیاز به مشاوره روانشناختی می‌توانند از ساعت ۸ صبح تا ۱۲ شب با سامانه ۱۹۰ (داخلی ۹) تماس بگیرند تا به صورت رایگان و بی‌نام از خدمات حدود ۷۰۰ روانشناس بهره‌مند شوند.
شالبافان با تأکید بر اینکه خودکشی پدیده‌ای تک‌عاملی نیست، درباره تفکیک جنسیتی آمارها توضیح داد: به طور کلی اقدام به خودکشی در میان زنان بیشتر است، اما موارد فوت ناشی از اقدام در مردان آمار بالاتری دارد و عوامل متعدد اقتصادی، اجتماعی و جغرافیایی در آن دخیل هستند.
سواد سلامت روان و چالش «انگ بیماری»
دکتر سیدوحید شریعت، رئیس انجمن روانپزشکان ایران، سواد سلامت روان را حلقه مفقوده پیشگیری دانست و اظهار داشت: افراد باید بدانند چه زمانی علائم اضطراب و افسردگی از حالت طبیعی خارج شده و نیازمند مداخله تخصصی است. افکار خودکشی پایدار نیستند؛ بنابراین ایجاد فاصله میان فرد و ابزار اقدام در لحظات بحران، نقشی حیاتی در نجات جان افراد دارد.
وی انگ‌زدایی از بیماری‌های روانپزشکی را یک ضرورت خواند و افزود: نگاه منفی جامعه باعث ایجاد شرم و تأخیر در مراجعه بیماران می‌شود، در حالی که بیماری‌های روان مانند بیماری‌های جسمی نیازمند درمان تخصصی‌اند.
شریعت همچنین با انتقاد از پایین بودن تعرفه‌های ویزیت روانپزشکی مصوب دولت تأکید کرد: کاهش دستوری ارزش ویزیت باعث رشد اقدامات غیرعلمی شده و راهکار اساسی آن، تقویت پوشش بیمه‌های پایه و تکمیلی برای خدمات سلامت روان است. وی تغییرات رفتاری، احساس بی‌ارزشی زندگی و علائم شدید افسردگی را از مهم‌ترین نشانه‌های هشداردهنده دانست.
پرهیز از تیترهای احساسی و کلیک‌محور در رسانه‌ها
دکتر حمید یعقوبی، رئیس جمعیت پیشگیری از خودکشی، با تأکید بر چندعاملی بودن این پدیده گفت: تقلیل علت خودکشی به یک عامل ساده مانند فقر یا شکست عاطفی نادرست است؛ چنان‌که کمترین و بیشترین نرخ خودکشی در کشور به ترتیب در دو استان سیستان و بلوچستان و ایلام ثبت شده که نشان‌دهنده پیچیدگی موضوع است.
وی با اشاره به شعار جهانی «روایت درباره خودکشی را تغییر دهید و گفتگو را آغاز کنید» خواستار اصلاح ادبیات رسانه‌ای شد و گفت: عباراتی مانند «خودکشی موفق یا ناموفق» باید به «اقدام به خودکشی» یا «اقدام منجر به فوت» تغییر یابد. رسانه‌ها نباید برای جذب کلیک و بازدید از اخبار خودکشی و انتشار جزئیات یا روش‌های آن استفاده کنند، چرا که بازتاب جزئیات می‌تواند اثر تقلیدی داشته باشد.
یعقوبی در پایان به تکنیک «بیتا» (بپرس، ترغیب کن و ارجاع بده) اشاره کرد و یادآور شد: عموم جامعه می‌توانند با شکستن سکوت، گفتگو با فرد دارای بحران و ارجاع او به سامانه‌های اورژانس اجتماعی (۱۲۳)، وزارت بهداشت (۱۹۰)، صدای بهزیستی (۱۴۸۰) و سامانه «طعم گیلاس»، نقش مؤثری در پیشگیری ایفا کنند.
