حمام چهار فصل، از آثار تاریخی شهر اراک و متعلق به دوره قاجار است.
ارمون آنلاین- صبورا اسلامی:این بنا توسط حاج محمدابراهیم خوانساری در زمان احمد شاه قاجار ساخته شده است. حمام در خیابان شهید دکتر بهشتی واقع شده و در تاریخ ۱۰ آبان ۱۳۵۵ به ثبت ملی رسیده است. نامگذاری این حمام به دلیل وجود نقاشیهای چهار فصل سال در آن است. این حمام تنها حمام کشور است که قسمتی مجزا برای اقلیتهای مذهبی دارد.
علت ساخت این قسمت توسط بانی بنا، دیدن شستوشوی کودکی کوچک توسط مادری یهودی در فصل زمستان بودهاست. وی وقتی علت را جویا شد دریافت که یهودیان حق استفاده از حمام عمومی را ندارند، بنابراین تصمیم به ساخت حمامی برای اقلیتها در مجاورت حمام عمومی شهر گرفت.
در دوره ۵۰ ساله حکومت ناصری که ایران به آرامشی نسبی دست یافته بود و امنیت نسبی در قلمروهای مختلف این سرزمین وجود داشت، این امر باعث شد که ۸۵ خانواده یهودی از سنجان و روستاهای اطراف به سلطانآباد (اراک) مهاجرت کنند و در شمال شرقی گذر سپهداری و در ضلع شرقی خیابان محسنی، محلهای احداث نموده و سکنی گزینند و به تجارت و فروش پارچه پرداختند.
این گروه از تأسیسات و امکانات شهری نظیر گورستان، مدرسه و … برخوردار بودند اما حمامی در اختیار آنها قرار نداشت. نمایندگانی از این اقلیت یه حاج محمدابراهیم خوانساری رجوع کرده و به وی خاطرنشان کردند که اقلیتهای صاحب کتاب که در بلاد مسلمین ساکن هستند، تحت حمایت آنان و حکومت اسلامی قرار دارند و حاکم شرع متعهد به حفظ جان، مال و ناموس آنهاست.
پس حاج محمد ابراهیم خوانساری دستور داد در مقابل قلعه شخصی وی، حمامی بسازند که پیروان همه ادیان ابراهیم بتوانند از آن استفاده کنند. این بنا در خلال سالهای ۱۲۹۲ تا ۱۲۹۴ و طی حدود ۳۸ ماه احداث شد. این بنا در سال ۱۳۷۳ به موزه تبدیل شد و در اوایل دهه ۱۳۸۰ نیز مورد مرمت قرار گرفت.
معماری
ساختمان این حمام به لحاظ معماری بسیار منحصر بوده و بیشتر از هزار و ششصد متر مربع مساحت داشته و به عنوان بزرگترین حمام ایران شناخته میشود.
کاشی هفت رنگی، کاشی معرق و کاشی معقلی از مهمترین تزیینهای بکار گرفته شده در حمام است. این طرحها که بسیار هنرمندانه کاشی کاری و اجرا شدهاند دارای نقشهای بسیار زیبای انسان، حیوان و گیاه هان مختلف است.
موضوعها و طرحهای به کار گرفته شده در کاشیهای حمام شامل انواع گل و بوته، پیچکها، درختان انگور، سرو و صنوبر به همراه مناظری از رودخانهها، چشمهها، گیاهان وحشی و پرندگانی بر روی شاخههای آن، مبارزه شیر با اژدهای چند سر، مبارزه شیر و گاو و همچنین طرحهایی از افراد نظامی با پوشش دوره قاجار است. رنگهای به کار رفته در کاشیها بیشتر زرد، لاجوردی، فیروزهای، سفید، سبز، خاکستری، قرمز و نارنجی است.
در حال حاضر اشیایی باستانی متفاوتی از دوران پیش از اسلام و پس از اسلام همانند: سکههای دورههای مختلف تاریخی، عقدنامههای دوره قاجار، کتابها و نسخههای خطی، ظروف مسی و قلمزنی، خمرههای سفالی، لوازم ریسندگی، اسباب قدیمی حمام، دهها پیکره مربوط به مردم شناسی و اسکلت انسان ۷۵۰۰ سالهای که از تپهٔ سرسختی شازند بهدست آمدهاست در این موزه نگهداری میشود.
